Tasfiyedeki Fonlarda Talimatlar, Ödeme ve Blokaj

16-17 Eylül talimatları, ödeme sırası ve en çok karıştırılan konular

Tasfiye sürecindeki fonlarla ilgili olarak yatırımcılar arasında yaygınlaşan bazı kanaatler, 16 ve 17 Eylül talimatları, ödeme sırası ve ödemeyi kimin yapacağı konusunda karışıklığa yol açıyor. Bu yazı, en sık duyulan dokuz kanıdan hareketle alacağın akıbetini, talimatların hangi güne ait sayılacağını, ödeme yükümlülüğünün kimde olduğunu ve hesaba geçmiş tutarların durumunu sırasıyla açıklıyor.

Alacağın Akıbeti ve Tasfiye Süresi

Sık duyulan bir kanı, yatırılan paranın tamamen gittiği yönündedir; oysa durum böyle değildir. Fonların portföyündeki varlıklar nakde çevrilip yatırımcılara dağıtılacak. Belirsiz olan alacağın kendisi değil, ödemenin tutarı ve zamanıdır; bugünden kesin bir oran söylemek ise mümkün değil.

Ödemenin zamanı konusunda da benzer bir yanılgı vardır. Kurul, 20 Eylül 2026 tarih ve 59/1710 sayılı kararıyla azami tasfiye süresini üç aydan altı aya çıkardı. Ancak bu bir üst sınırdır, ödeme takvimi değil; dolayısıyla altı ay beklemek zorunlu değildir. Varlıklar nakde döndükçe daha erken ve kısım kısım ödeme yapılması mümkündür.

16 ve 17 Eylül Talimatlarının Ayrımı

Yatırımcıların durumu, talimatlarının hangi güne ait olduğuna göre farklılaşıyor. 17 Eylül’de TEFAS’a iletilen talimatların tamamı platform tarafından iptal edildi ve bu kişilere tasfiye bakiyesinden katılma payı oranında ödeme yapılacak. Buna karşılık 16 Eylül ve öncesinde iletilip fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleşmeyen talimatlar ayrı değerlendiriliyor; bu nedenle iki grubun aynı durumda olduğunu düşünmek doğru değildir.

Bir talimatın hangi gruba girdiğini belirlerken belirleyici olan, emrin yatırımcı tarafından kaçta verildiği değil, kurumunuzun emri TEFAS’a hangi tarih ve saatte ilettiğidir. Uygulamanızda gördüğünüz saat ile kurum kaydındaki iletim saati aynı olmayabilir; bu yüzden ilk istenecek belge, iletim tarih ve saatini gösteren yazıdır. Saatlerle ilgili bir başka karışıklık da 13.30 sınırından kaynaklanıyor. 13.30’dan sonra verilen emrin kapsam dışında kaldığı düşünülse de 13.30 bir fiyat sınırıdır ve emrin hangi güne ait fiyattan işlem göreceğini belirler. TEFAS’ın talimat kabulü ise 17.45’te kapanır. Dolayısıyla 16 Eylül’de bu saate kadar iletilen emir 16 Eylül’ün talimatıdır; sonrasında verilen emir ancak 17 Eylül’de iletilebilir ve iptal edilen gruba girer.

Ekranda “iptal” ibaresini gören yatırımcılar da çoğu zaman haklarının sona erdiğini düşünüyor. Eşleşmeyen talimatlar platform kuralları gereği gün içinde iptal statüsüne düşer ve normal şartlarda ertesi gün yeniden talimat verilmesi gerekirdi. Burada sonuç farklıdır, çünkü Kurul bu talimatları tasfiye kapsamında sayıyor; iptal statüsü tek başına hakkın bittiği anlamına gelmez.

Ödeme Yükümlülüğü ve Ödeme Sırası

Paranın Takasbank ya da Yatırımcı Tazmin Merkezi tarafından ödeneceği de sık rastlanan bir beklentidir. Oysa Takasbank platformu işleten ve takası yapan kuruluştur; size ödeme yapacak taraf değildir. Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin güvencesi ise yatırım kuruluşunun nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüğünü yerine getirememesi hâline ve sınırlı bir tutara ilişkindir; fon portföyündeki değer kaybını karşılamaz. Ödeme yükümlülüğü fona aittir ve tasfiye, Kurul’un görevlendirdiği banka eliyle yürütülür.

Ödemelerin hangi sırayla yapılacağı konusunda da “önce dava açan önce alır” düşüncesi yaygındır. Tasfiyede ödeme sırası mevzuata göre belirlenir ve dava açma sırasının bu sırayı değiştirmesi beklenmez. Dava, tasfiyeden ayrı bir sorumluluk iddiası varsa anlam taşır.

Hesaba Geçmiş Ancak Çekilemeyen Tutarlar

Bazı yatırımcılar ise paralarının hesaplarında göründüğünü ama çekemediklerini belirtiyor ve bu durumu tasfiyedeki bekleyişle aynı sanıyor. Satışınız sonuçlanmış ve tutar hesabınıza geçmişse, tasfiyede bekleyen bir alacaklı değilsiniz; sorun ödemede değil, bakiyenin üzerindeki blokajdadır. Bu durumda kurumunuzdan blokajın hangi merciin hangi tarih ve sayılı kararına dayandığını yazılı olarak isteyin. Bu, tasfiyeden ayrı yürüyen bir süreçtir.

Bugün Yapılacak İş

Bugün yapılacak iş şu: emrinizin TEFAS’a iletildiği tarih ve saati, uygulanan birim pay değerini ve tutarın hesabınıza geçip geçmediğini kurumunuzdan yazılı olarak isteyin.

Bu yazı 28 Eylül 2026 tarihindeki karar ve duyurulara dayanır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz.

Av. Adnan Dereli · İstanbul Barosu · Sicil 51995