PBLK’lı Yatırımcı Hangi SPK Kararına Dava Açar?
17 Eylül’den bu yana yayımlanan SPK bültenleri, basın duyuruları ve 7596 sayılı Kanun karşısında PBLK’lı yatırımcı hangi metni dava konusu yapabilir?
İçindekiler
Bu yazıda PBLK’lı dediğimiz kişi, 17.09.2026 tarihli tasfiye kararından önce, yani 16 Eylül ve öncesinde TEFAS’ta satış talimatı veren yatırımcıdır. Talimatı gerçekleşmemiş, payları da pay blokajı alt hesabına (PBLK) alınmıştır. 17 Eylül’den bu yana Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) birkaç bülten ve basın duyurusu yayımladı, ardından bir kanun çıktı. Aşağıda bu metinleri ele alıp PBLK’lı yatırımcı bakımından hangisinin dava konusu yapılabileceğini değerlendiriyoruz. Değerlendirmeler bize aittir. PBLK kaydının ne anlama geldiğini PBLK Nedir? yazımızda anlattık.
Kısa cevap
- 17.09.2026’da yayımlanan A/6 hükmü PBLK’lıya öncelik tanıdı. Bu hüküm lehe olduğu için ona karşı dava açmanın bir yararı görünmüyor.
- Kanaatimizce önceliği 27.10.2026’da çıkan 7596 sayılı Kanun geriye dönük olarak kaldırdı. Aynı gün SPK, Kanun’a dayanan ödeme esaslarını 76/1903 sayılı kararla belirledi (SPK Bülteni 2026/76). Kanaatimizce asıl dava bu karara karşı açılır.
- Kanun’a karşı doğrudan dava açılamaz. Kanun’un Anayasa’ya aykırı olduğu, 76/1903 sayılı karara karşı süresinde açılan davada ileri sürülür.
Metinler ve PBLK’lıya etkisi
| Tarih | Metin | Ne diyor | PBLK’lı için |
|---|---|---|---|
| 17.09.2026 | Bülten 2026/60, Karar 57/1707 | Fonlar TEFAS’ta işleme kapatıldı ve tasfiyeye alındı. | Talimatları düzenlemiyor |
| 17.09.2026 | Bülten 2026/61, A/6 | Gerçekleşmeyen iade talimatı tutarı fona borç yazılır ve öncelikle ödenir. | Olumlu |
| 28.09.2026 | Basın duyurusu | 16 Eylül ve öncesi talimatlar A/6 bakımından tasfiye kapsamındadır, 17 Eylül talimatları iptal edilmiştir. | Olumlu |
| 30.09.2026 | Bülten 2026/67, Karar 64/1775 | Her yatırımcı için en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılır, sıra para piyasası fonlarındadır. | PBLK’yı anmıyor |
| 22.10.2026 | Basın duyurusu | PBLK’lılar ayrı bir grup sayılmaz. | Olumsuz |
| 27.10.2026 | 7596 sayılı Kanun | Payı bloke edilenler fon pay sahibi olarak tasfiyeye tabidir. | Olumsuz |
| 27.10.2026 | Bülten 2026/76, Karar 76/1903 | Kanun’a dayanan tasfiye ve ödeme esaslarını belirler. | Olumsuz |
A/6 hükmü ve dava
Tasfiye usul ve esaslarının A/6 maddesi, TEFAS üzerinden satım emri verilen ve gerçekleştirilmeyen iade talimatlarının karşılığı olan tutar için açık bir kural koyuyor. Bu tutar “fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirilir” ve tasfiyeden elde edilen nakitle “öncelikli olarak bu borçlar ödenir” (SPK Bülteni 2026/61, A/6). Yani satışı gerçekleşmeyen yatırımcının parası fonun borcu sayılıyor, fon önce bu borcu ödüyor.
İptal davası açabilmek için kişinin o işlemden olumsuz etkilenmiş olması gerekir. A/6 PBLK’lıya öncelik tanıdığı için, bu metne karşı açılan bir davada “bu işlem beni olumsuz etkiledi” demek zor olur. Aynı gün yayımlanan 57/1707 sayılı karar ise fonları TEFAS’ta işleme kapatıp tasfiyeyi başlatıyor, bekleyen talimatlar konusunda bir düzenleme getirmiyor (SPK Bülteni 2026/60).
28 Eylül duyurusunun son paragrafı
Duyuruya göre 16 Eylül ve öncesinde TEFAS’a iletilen talimatlar platformun “olağan işleyişine dahil edilmiştir”. Son paragrafta ise bu talimatlardan gerçekleştirilemeyenlerin “A/6 hükmünün uygulanması bakımından” tasfiye kapsamında olduğu yazıyor (SPK Basın Duyurusu, 28.09.2026). İlk ifade talimatın sistemde geçerli sayıldığını, ikincisi gerçekleşemeyen talimata hangi kuralın uygulanacağını gösteriyor.
Bu paragraf bazı yatırımcılar tarafından önceliğin kaldırıldığı şeklinde anlaşıldı. Kanaatimizce metinde böyle bir sonuç yok. A/6 bir tasfiye kuralıdır ve bir talimata uygulanabilmesi için o talimatın tasfiyenin içinde sayılması gerekir. Duyuru, gerçekleşmeyen talimatları A/6 uygulanabilsin diye tasfiye kapsamına alıyor. İflas eden bir şirketin işçi alacakları da iflasın içindedir ve yine imtiyazlı alacak olarak birinci sırada ödenir.
“Katılma payı sahipliği oranında ödeme yapılacaktır” ifadesi duyuruda yalnızca 17 Eylül günü verilen ve iptal edilen talimatlar için geçiyor. 16 Eylül ve öncesi talimatlar için duyuruda böyle bir cümle yer almıyor.
22 Ekim duyurusu ve 7596 sayılı Kanun
SPK, 22.10.2026 tarihli duyurusunda pay blokaj kaydı bulunan kişilerin fon pay sahipleri arasında yer aldığını ve “ilave bir grup teşkil etmemektedir” görüşünü açıkladı. Duyuru bu sonucu Meclis’te görüşülen “Kanun Teklifi” ile ilişkilendirdi. Takası tamamlanmamış talimatların bu teklif kapsamında “diğer katılma payı sahipleriyle eşit koşullarda değerlendirilecektir” dendi (SPK Basın Duyurusu, 22.10.2026). Bize göre bu ifadeler, PBLK’lıların durumundaki değişikliğin kanunla geldiğini Kurulun kendi anlatımıyla gösteriyor.
7596 sayılı Kanun 27.10.2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanun’a göre talimatı gerçekleştirilemeyen ve katılma payları bloke edilmiş olanlar “fon pay sahibi sıfatıyla bu Kanundaki tasfiye hükümlerine tabidir” (7596 sayılı Kanun md. 3/5). Kanun “17/9/2026 tarihinden geçerli” olacak şekilde yürürlüğe girdi (md. 8). A/6 ile tanınan öncelik, kanaatimizce bu iki hükümle geriye dönük olarak ortadan kalktı.
Bir kanuna karşı idari yargıda doğrudan dava açılamaz. Önce Kanun’u uygulayan bir işleme karşı süresi içinde dava açılır. Mahkeme, uygulayacağı kanun hükmünü Anayasa’ya aykırı görürse ya da taraflardan birinin bu yöndeki iddiasını ciddi bulursa konuyu Anayasa Mahkemesi’ne götürür (Anayasa md. 152). Kanun hükmünün ayrıntılarını PBLK ve İlgili Kanun Maddesi, Anayasa’ya aykırılık gerekçelerini PBLK, Takas Kesinliği ve Anayasa Mahkemesi yazılarımızda ele aldık.
76/1903 sayılı karar
Kanun’un yayımlandığı gün SPK, 7596 sayılı Kanun’a dayanan tasfiye ve ödeme usul ve esaslarını belirledi (SPK Bülteni 2026/76, Karar 76/1903). Karara göre ödemelere para piyasası fonlarından başlanıyor. Kararda PBLK’lılar için ayrı bir sıra ya da A/6’ya bir atıf yok. Kanun’daki kuralı ödeme düzenine çeviren işlem bu olduğundan, kanaatimizce PBLK’lı yatırımcının dava konusu yapacağı asıl işlem de budur. Kanun’un Anayasa’ya aykırılığı da bu davada ileri sürülebilir.
Karar bütün fon pay sahiplerine aynı kuralı uyguluyor. Bu yüzden ülke çapında uygulanan bir düzenleyici işlem niteliği taşıdığını düşünüyoruz. Bu tür işlemlere karşı davalara ilk derecede Danıştay bakar (Danıştay Kanunu md. 24). Danıştay işlemi düzenleyici saymazsa davayı görev yönünden reddedip dosyayı Ankara İdare Mahkemesi’ne gönderir, dava bu yüzden düşmez (İYUK md. 15). SPK’nın diğer işlemlerine karşı davalara, Kurulun bulunduğu yer olarak Ankara idare mahkemeleri bakar (İYUK md. 32).
Bültenle ilan edilen Kurul kararlarına karşı dava süresi, kural olarak ilanı izleyen günden başlar ve 60 gündür (İYUK md. 7). Hakları etkileyen basın duyurularında ise ihtiyat olarak süreyi duyurunun yayımlandığı günden saymak gerekir. 30.09.2026 tarihli ara ödeme kararı (SPK Bülteni 2026/67, Karar 64/1775) ile 22 Ekim duyurusundan da sürenin işlediği ileri sürülebilir. Bu yüzden asıl dava 76/1903 sayılı karara karşı açılırken bu iki metnin de ihtiyaten dava konusu yapılması değerlendirilebilir. Diğer başvuru yollarının sürelerini Hak Arama Süreleri sayfamızda topladık.
Basın duyurusuna dava açılabilir mi?
İdari yargıda dava, kural olarak kişinin hakkını doğrudan etkileyen işlemlere karşı açılır. Bir metin basın duyurusu adıyla yayımlansa da hakkı doğrudan etkiliyorsa dava konusu olabilir. Danıştay 13. Dairesi bu ölçütü şöyle koymuştur: “Bir işlemin iptal davasına konu edilebilir nitelikte kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığının, işlemin adına veya idarenin nitelendirmesine bakılarak değil, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın, tesis edildiği anda hukuk düzeninde değişiklik meydana getirip kendiliğinden sonuç doğurup doğurmadığına bakılarak belirlenmesi gerekmektedir.” (Danıştay 13. Daire, E.2023/1358, K.2023/2458, 17.05.2023)
İdari Dava Daireleri Kurulu da bir kamuoyu duyurusunun uyulması zorunlu düzenleme ve yaptırım unsuru içerdiği için iptal davasına konu olabileceğini kabul eden ve duyuruyu iptal eden Daire kararını onamıştır (Danıştay İDDK, E.2020/1897, K.2021/25, 13.01.2021).
SPK bakımından sonucu farklı bir örnek de vardır. Danıştay 13. Dairesi, bir SPK kararının Kurul Bülteni ile kamuya duyurulmasına ve genel kurul gündemine alınmasına ilişkin kısımlarını icraî saymıştır (Danıştay 13. Daire, E.2022/2170, K.2022/2838, 23.06.2022). Ancak bölge idare mahkemesi davanın incelenmeksizin reddi yönündeki kararında direnmiş, İdari Dava Daireleri Kurulu da bu ısrar kararını oy çokluğuyla ve ayrı bir gerekçe yazmadan onamıştır. Karşı oy, 13. Daire’nin gerekçesiyle bozma yönündedir (Danıştay İDDK, E.2023/2152, K.2024/620, 20.03.2024). Dolayısıyla Daire’nin görüşü bu dosyada sonuca yansımamıştır.
Bu kararlar birlikte okunduğunda, kanaatimizce bir duyurunun dava konusu olup olamayacağını içeriği belirleyecektir, ancak sonucun her dosyada aynı olacağı söylenemez. Bu nedenle ihtiyatlı yol, hakları etkileyen duyuruları süresi içinde ana davayla birlikte dava konusu yapmaktır.
17 Eylül’de talimat verenlerin durumu
17 Eylül günü talimat veren yatırımcıların durumu PBLK’lılardan farklıdır. 28 Eylül duyurusuna göre bu talimatlar TEFAS tarafından iptal edilmiş ve sahiplerine pay oranında ödeme yapılacağı bildirilmiştir (SPK Basın Duyurusu, 28.09.2026). Bu grup için dava konusu yapılabilecek metinler ve süreler, 57/1707 sayılı karar ve 28 Eylül duyurusu esas alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Son not
Talimat tarihi, fon türü ve şimdiye kadar alınan ödemeler kişiden kişiye değiştiği için bu yol herkes için uygun olmayabilir. Kendi durumunuzu kendi avukatınızla değerlendirmeniz gerekir.
Dayandığı kaynaklar
SPK Bülteni 2026/60 ve 2026/61 (17.09.2026 tarih ve 57/1707 sayılı Kurul kararı, tasfiye usul ve esasları A/6)
Kurulun 28.09.2026 tarihli basın duyurusu
SPK Bülteni 2026/67 (30.09.2026 tarih ve 64/1775 sayılı Kurul kararı)
Kurulun 22.10.2026 tarihli basın duyurusu
7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun (27.10.2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete) md. 3/5 ve 8
SPK Bülteni 2026/76 (27.10.2026 tarih ve 76/1903 sayılı Kurul kararı)
Anayasa md. 152; 2575 sayılı Danıştay Kanunu md. 24; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu md. 7, 15 ve 32
Danıştay 13. Daire, E.2023/1358, K.2023/2458, 17.05.2023; Danıştay 13. Daire, E.2022/2170, K.2022/2838, 23.06.2022; Danıştay İDDK, E.2020/1897, K.2021/25, 13.01.2021; Danıştay İDDK, E.2023/2152, K.2024/620, 20.03.2024
Bu yazı Kasım 2026 itibarıyla yayımlanmış karar, duyuru ve mevzuata dayanır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz.
Kaynak: https://www.adnandereli.av.tr/yazilar/pblkli-yatirimci-hangi-spk-kararina-dava-acar.html · Yazdırma tarihi:
Av. Adnan Dereli · İstanbul Barosu · iletisim@adnandereli.av.tr