Av. Adnan Dereli
← Tüm yazılar
Yazılar · Son güncelleme: Ekim 2026

Kira Artış Oranı Nasıl Hesaplanır? (TBK 344 ve TÜFE On İki Aylık Ortalama)

Konut ve çatılı iş yeri kiralarında yasal üst sınır, hangi ayın TÜFE verisinin alınacağı, yüzde 25 sınırının geçerli olduğu dönem ve bir örnek.

İçindekiler
  1. Kural: TBK 344
  2. Hangi Ayın Verisi: On İki Aylık Ortalama
  3. Yüzde 25 Sınırı Hangi Dönemde Geçerliydi
  4. Örnek Hesap
  5. Sık Yapılan Hatalar
  6. Sonuç

Konut ve çatılı iş yeri kiralarında yenilenen dönem için uygulanabilecek azami artış oranı, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır (Türk Borçlar Kanunu md. 344/1). Pratikte bakılacak rakam, yenilenen kira döneminin başladığı aydan bir önceki ay için TÜİK’in açıkladığı “on iki aylık ortalamalara göre değişim” oranıdır. Örneğin Ekim 2026’da yenilenen bir sözleşmede Eylül 2026 verisi esas alınır; TÜİK’in 3 Ekim 2026’da açıkladığı bu oran yüzde 31,49’dur.

Uygulamada en çok hangi oranın hangi aya uygulanacağı ve 2022–2024 arasında konutlarda geçerli olan yüzde 25 sınırı karıştırılıyor; hesap için sitedeki Kira Artış Oranı aracı (kira-artis-orani.html) kullanılabilir.

Kural: TBK 344

TBK md. 344/1’e göre tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında TÜFE’deki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Sözleşmede artış oranı kararlaştırılmamışsa kira bedeli, hâkim tarafından yine bu sınır içinde, kiralananın durumu göz önünde tutularak hakkaniyete göre belirlenir (md. 344/2).

Oran bir üst sınırdır. Sözleşmede daha düşük bir oran ya da sabit bir artış yazıyorsa o uygulanır; sözleşmedeki oran yasal sınırı aşıyorsa aşan kısım geçersizdir ve artış yasal sınırla yapılır. Beş yıldan uzun süreli ya da beş yıldan sonra yenilenen sözleşmelerde kira bedeli, taraflarca anlaşma olsun olmasın, hâkim tarafından emsal kira bedelleri de gözetilerek belirlenebilir (md. 344/3); bu, oranla sınırlı bir artış değildir. Yabancı para üzerinden kararlaştırılan kiralarda beş yıl geçmedikçe kira bedelinde değişiklik yapılamaz (md. 344/4).

Çatılı iş yerlerinde md. 344, 6217 sayılı Kanun’un geçici 2. maddesi uyarınca 1 Temmuz 2020’den itibaren uygulanmaktadır. Bu tarihten önce yenilenen iş yeri kiralarında TÜFE sınırı yoktu.

Hangi Ayın Verisi: On İki Aylık Ortalama

TÜİK her ayın 3’ünde bir önceki aya ait TÜFE bültenini yayımlar. Bültende birden fazla oran vardır: aylık değişim, yıllık değişim (bir önceki yılın aynı ayına göre) ve on iki aylık ortalamalara göre değişim. Kira artışında kullanılacak olan son oranıdır; yıllık değişim oranı değildir. İki oran birbirinden belirgin biçimde farklı olabilir: Eylül 2026 için yıllık değişim yüzde 29,73, on iki aylık ortalamalara göre değişim yüzde 31,49’dur.

Yenilenen dönemin başladığı ay için o ayın verisi henüz açıklanmamış olacağından, bir önceki ayın verisi kullanılır. Ekim 2026’da başlayan dönem için Eylül 2026 (yüzde 31,49), Eylül 2026’da başlayan dönem için Ağustos 2026 (yüzde 31,79), Temmuz 2026’da başlayan dönem için Haziran 2026 (yüzde 32,03) verisi esas alınır. Kasım 2026’da başlayacak dönemler için Ekim 2026 verisi 3 Kasım 2026’da açıklanacaktır.

Yüzde 25 Sınırı Hangi Dönemde Geçerliydi

7409 sayılı Kanun’la TBK’ya eklenen geçici 1. madde, konut kiralarında 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2023 arasında yenilenen dönemler için artışı yüzde 25 ile sınırladı; TÜFE on iki aylık ortalaması bunun altındaysa düşük olan uygulanacaktı. 7456 sayılı Kanun bu süreyi 2 Temmuz 2023 ile 1 Temmuz 2024 arasında yenilenen dönemleri kapsayacak biçimde bir yıl uzattı.

Sınır yalnızca konutlar içindi; çatılı iş yerlerinde bu dönemde de TÜFE on iki aylık ortalaması uygulandı. 2 Temmuz 2024’ten itibaren yenilenen konut kiralarında yüzde 25 sınırı yoktur; üst sınır yeniden TÜFE on iki aylık ortalamasıdır. 1 Temmuz 2024’te başlayan dönem sınırın son günüdür; 2 Temmuz ve sonrasında başlayan dönemlerde sınır uygulanmaz.

Geçmişe dönük bir hesap yapılıyorsa, örneğin Mayıs 2024’te yenilenen bir konut kirası için, Nisan 2024 TÜFE on iki aylık ortalaması yüzde 59,64 olmakla birlikte uygulanabilecek oran yüzde 25’tir; aynı tarihte yenilenen bir iş yeri kirasında ise yüzde 59,64’tür.

Örnek Hesap

Aylık kirası 30.000 TL olan bir konutun sözleşmesi Ekim 2026’da yenileniyor ve sözleşmede “yasal oranda artış” yazıyor. Esas alınacak veri Eylül 2026 TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır: yüzde 31,49. Yeni kira 30.000 × 1,3149 = 39.447,00 TL; artış tutarı 9.447,00 TL’dir.

Aynı sözleşmede yüzde 40 artış yazsaydı, bu oran yasal üst sınırı aştığından yine yüzde 31,49 uygulanır ve yeni kira 39.447,00 TL olur. Sözleşmede yüzde 20 yazsaydı, daha düşük olduğu için yüzde 20 uygulanır ve yeni kira 36.000 TL olur. Sözleşmede hiç artış hükmü yoksa oran kendiliğinden uygulanmaz; taraflar anlaşamazsa bedeli hâkim yüzde 31,49’u aşmamak üzere belirler.

Bu hesabı, 2024’ten bugüne açıklanan aylık verilerle ve konut–iş yeri ayrımını gözeterek sitedeki Kira Artış Oranı aracı yapar (kira-artis-orani.html). Araç yenileme ayına göre doğru referans ayı seçer, 2024 Temmuz öncesi konutlarda yüzde 25 sınırını uygular ve sözleşmedeki oranla yasal sınırı karşılaştırır. Beş yılı aşan sözleşmelerdeki hâkim takdiri (md. 344/3) bu hesabın dışındadır.

Sık Yapılan Hatalar

En yaygın hata yıllık TÜFE ile on iki aylık ortalamanın karıştırılmasıdır; kanun ortalamayı esas alır. İkinci hata referans ayıdır: yenileme ayının kendi verisi değil, bir önceki ayın verisi kullanılır. Üçüncüsü, yüzde 25 sınırının bugün hâlâ geçerli sanılmasıdır; sınır 1 Temmuz 2024’te sona ermiştir. Dördüncüsü, artışın kiracıya bildirilmeden kendiliğinden işlediği düşüncesidir; artış sözleşmedeki hükme dayanır, hüküm yoksa anlaşma ya da mahkeme kararı gerekir.

Kira tespit davası ayrı bir yoldur. Yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılan ya da bu süre içinde kiraya veren tarafından yazılı bildirimde bulunulmuş olmak kaydıyla yeni dönem sonuna kadar açılan davada mahkemece belirlenen bedel yeni dönemin başlangıcından itibaren geçerli olur (TBK md. 345).

Sonuç

Sözleşmedeki oran yasal sınırdan düşükse o uygulanır, yüksekse yasal sınıra iner; Ekim 2026 yenilemeleri için sınır yüzde 31,49’dur. Konutlardaki yüzde 25 sınırı ise geride kaldı.

Dayandığı kaynaklar

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 344 ve 345

7409 sayılı Kanun ile TBK’ya eklenen geçici md. 1 (11.06.2022–01.07.2023); 7456 sayılı Kanun ile uzatma (02.07.2023–01.07.2024)

6217 sayılı Kanun geçici md. 2 (çatılı iş yerlerinde md. 344’ün uygulanma tarihi, 01.07.2020)

TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi haber bültenleri, Eylül 2026 (03.10.2026): on iki aylık ortalamalara göre değişim yüzde 31,49; yıllık değişim yüzde 29,73

TÜİK TÜFE on iki aylık ortalamalara göre değişim serisi, Ocak 2024–Eylül 2026

Bu yazı Ekim 2026 itibarıyla yayımlanmış karar ve duyurulara dayanır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz.

Kaynak: https://www.adnandereli.av.tr/yazilar/kira-artis-orani-nasil-hesaplanir.html · Yazdırma tarihi:
Av. Adnan Dereli · İstanbul Barosu · iletisim@adnandereli.av.tr