Fon Zararları ve Yatırımcı Tazmin Merkezi

Fon zararlarının Yatırımcı Tazmin Merkezi veya TMSF güvencesi kapsamında karşılanıp karşılanamayacağı ve alacağın kimden istenebileceği

Fon zararlarının Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) ya da başka bir güvence sistemi tarafından karşılanıp karşılanmayacağı, tasfiye sürecinde en çok merak edilen konulardan biri. Bu yazı, YTM’nin ve TMSF sigortasının hangi durumları kapsadığını, aracı kurum üzerinden hangi koşullarda bir tazmin yolu açılabileceğini açıklıyor ve son olarak alacağın kimden istenebileceğini gösteriyor.

YTM Hangi Durumda Devreye Girer

YTM yalnızca bir yatırım kuruluşunun nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüğünü yerine getirememesi hâlinde devreye girer. Bu nedenle SPK karar verdiğinde YTM’nin fon zararlarını ödeyeceği düşüncesi doğru değildir; fonları kuran portföy yönetim şirketleri bu tanımın dışındadır (6362 sayılı Kanun md. 82 ve 84).

Portföy yönetim şirketlerinin de YTM üyesi olduğu yönündeki kanı yerinde değildir. Kanun, YTM’ye katılmayı yatırım kuruluşları için zorunlu tutar ve Merkezin üye listesi aracı kurumlar ile bankalardan oluşur. Fon kurucuları bu listede yer almaz, aidat da ödemez.

Fonun Değer Kaybı ve TMSF Güvencesi

Fonun değer kaybı da tazmin kapsamında değildir. 84. madde, yatırım danışmanlığı veya piyasadaki fiyat hareketlerinden kaynaklanan zararları açıkça kapsam dışında bırakır. Fon portföyündeki değer kaybı da bu tanıma girer.

Sık duyulan bir başka kanı, paranın TMSF güvencesinde olduğu yönündedir; oysa durum farklıdır. TMSF sigortası kredi kuruluşlarındaki mevduat ve katılım fonunu kapsar; devlet tahvili, hazine bonosu ve yatırım fonu gibi araçlar kapsam dışıdır. 2026 azami tutar 1.200.000 TL’dir ve bu tutar yatırım fonuna uygulanmaz.

Aracı Kurum Üzerinden Açılabilecek Yol ve Azami Tutar

Aracı kurumun ödeme yapamaması ise ayrı bir durumdur ve bu hâlde YTM devreye girebilir. Fon katılma payı bir sermaye piyasası aracıdır. Aracı kurum teslim yükümlülüğünü yerine getiremez ve Kurul o kurum hakkında tazmin kararı verirse YTM yolu açılabilir. Ancak bu, fonun değer kaybının tazmini değildir.

Bu yolda alınabilecek tutar konusunda da “2 milyon TL’ye kadar” şeklinde bir rakam dolaşmaktadır; bu doğru değildir. 2026 yılı azami tazmin tutarı 2.065.145 TL’dir. Ancak bu tutar, yalnızca hakkında tazmin kararı verilmiş bir yatırım kuruluşunun yatırımcıları için geçerlidir ve 29 Eylül 2026 itibarıyla bu dosyada böyle bir karar açıklanmamıştır.

Peki Alacak Kimden İstenecek

Güvence sistemlerinin kapsamı bu şekilde netleştikten sonra geriye alacağın kimden isteneceği sorusu kalıyor. Alacak, tasfiye kapsamında fon malvarlığından istenir. İade bedelinin zamanında ödenmemesi bakımından alacak fon kurucusundan istenir. Denetim yükümlülüğü bakımından ise idari yargı yolu tartışılabilir.

Bu yazı 29 Eylül 2026 tarihindeki karar ve duyurulara dayanır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz.

Av. Adnan Dereli · İstanbul Barosu · Sicil 51995