Fon Tasfiyesi Sözlüğü

Süreçte en sık karşılaşılan kavramlar

Fon tasfiyesi sürecinde yapılan açıklamalarda ve hesap ekranlarında çok sayıda teknik kavramla karşılaşılıyor. Bu yazı, süreçte en sık karşılaşılan kavramları birbiriyle ilişkili oldukları başlıklar altında açıklıyor: tasfiyenin kendisinden ve süreci yürüten kuruluşlardan başlayıp hesap kayıtlarına, ödeme sırasına, fon fiyatına ve fon türlerine doğru ilerliyor.

Tasfiye ve Portföy Saklayıcısı

Tasfiye, fonun faaliyetine son verilmesidir. Bu süreçte varlıklar satılır, borçlar ödenir ve kalan tutar pay sahiplerine dağıtılır.

Portföy saklayıcısı, fon varlıklarını saklayan kuruluştur. Tasfiyeyi, SPK kararıyla portföy saklayıcısı olarak görevlendirilen Türkiye İş Bankası (Tera fonları) ve T.C. Ziraat Bankası (diğer altı şirketin fonları) yürütüyor.

TEFAS ve Takasbank

TEFAS, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’dur; farklı kurumların fonları bu tek platformdan alınıp satılır. Takasbank ise TEFAS’ı işleten ve takas işlemlerini yürüten kuruluştur.

MKK, e-Yatırımcı, SERB ve PBLK

MKK, yani Merkezi Kayıt Kuruluşu, sermaye piyasası araçlarının kayıtlarını yatırımcı bazında tutar. e-Yatırımcı ise hesaplarınızı ve işlem hareketlerinizi görebildiğiniz MKK ekranıdır; e-Devlet üzerinden de erişilebilir.

Bu kayıtlarda görülen SERB, serbest alt hesabı ifade eder ve paylarınızın normalde bulunduğu alt hesaptır.

PBLK ise satış talimatı nedeniyle blokaja alınan payların bulunduğu alt hesaptır. Bu alt hesapta pay görünmesi, talimatın TEFAS’a iletildiğine işaret edebilir.

Fon Borcu ve Pay Oranında Dağıtım

Fon borcu kavramı, SPK tasfiye esaslarından gelir: bu esaslara göre TEFAS’a iletilip gerçekleşmeyen iade talimatları fon borcu sayılır ve dağıtımdan önce öncelikli ödenir.

Pay oranında dağıtım ise borçlar ödendikten sonra kalan tutarın her yatırımcıya payı oranında dağıtılmasıdır.

Fon Fiyatı ve Valör

Fon birim fiyatı, fonun toplam değerinin dolaşımdaki pay sayısına bölünmesiyle bulunur. Ekrandaki tutar bu fiyatla hesaplanır; ancak kesin ödeme tutarı değildir.

Valör, satış emrinde paranın hesabınıza geçeceği gündür. Fondan fona değişir ve izahnamede yer alır.

Para Piyasası Fonu ve Ters Repo

Para piyasası fonu, kısa vadeli ve likiditesi yüksek araçlara yatırım yapan fondur. Düşük riskli kabul edilir, ancak risksiz değildir.

Ters repo, fonun menkul kıymeti belirli bir tarihte geri satma taahhüdüyle satın almasıdır. Ekonomik olarak, menkul kıymet karşılığında kısa vadeli borç verilmesi anlamına gelir.

Serbest Fon, İzahname ve KAP

Serbest fon, nitelikli yatırımcılara satılan ve yatırım sınırlamaları daha esnek olan fondur.

İzahname, fonun yatırım stratejisini, alım satım saatlerini ve valör esaslarını içeren belgedir. KAP, yani Kamuyu Aydınlatma Platformu ise fonlarla ilgili resmî açıklamaların yayımlandığı platformdur.

Bu yazı 22 Eylül 2026 tarihindeki karar ve duyurulara dayanır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz.

Av. Adnan Dereli · İstanbul Barosu · Sicil 51995