Kabul Edilen Risk, Gerçekleşen Risk

TBMM Genel Kurulu’nda yapılan açıklamalar üzerine: yatırımcı neyi üstlendi, karşısına ne çıktı.

TBMM Genel Kurulu’nda yapılan açıklamalarda, fon yatırımcısının hangi riski üstlendiğine ilişkin iki tespit öne çıktı. Bu yazı, bu açıklamaların kapsamını ve yatırımcının kabul ettiği risk ile karşısına çıkan risk arasındaki hukuki ayrımı aktarıyor.

Açıklamalarda Ne Söylendi

Yapılan açıklamada, risk düzeyi yüksek serbest fonlar başta olmak üzere fon piyasalarında bankacılık sistemindeki devlet garantisinin söz konusu olmadığı belirtildi. Serbest fonlar bakımından ayrıca yatırımcının profesyonel müşteri talep formunu imzaladığı ve yüksek kazanç beklentisinin yüksek kayıp riskini beraberinde getirdiği ifade edildi. Bu iki tespitin kapsamı farklıdır: birincisi tüm fon piyasasını kapsar, ikincisi ise yalnızca serbest fonlara ilişkindir.

Talep Formu Bir Tespit Değildir

Açıklamada serbest fonlara girişte profesyonel müşteri talep formunun imzalandığı ve en az on milyon lira finansal varlık arandığı da ifade edildi. Oysa mevzuatta sayılan üç ölçütten ikisinin sağlanması yeterlidir ve on milyon liralık eşik Aralık 2025’te getirilmiştir. Bu nedenle bu tarihten önce nitelikli yatırımcı olarak sınıflandırılmış kişiler bakımından aranan şart bu değildir; bu kişiler statülerini korur.

Kabul Edilen Risk ve Gerçekleşen Risk

Fona giren yatırımcı piyasa riskini üstlenir: portföydeki kıymetlerin değeri düşebilir, fon zarar edebilir. Yalnızca fiyatın düşmüş olmasına dayanılarak kimse sorumlu tutulamaz. Riski bilerek üstlenme savunmasının geçerli olduğu alan burasıdır.

Gerçekleşen risk ise bu değildir. Fiyat ilanının durması, fonun işleme kapatılması, verilmiş iade emirlerinin karşılanmaması ve portföyün az sayıda ilişkili şirkette yoğunlaşması nitelik itibarıyla piyasa riski değildir. Serbest fonların portföy sınırlamalarından muaf olması da bu sonucu değiştirmez; çünkü muafiyet, fonun kendi ilan ettiği yatırım stratejisi ve limitleriyle sınırlıdır.

Savunma Ancak Aynı Cinsten Riskte İşler

Riski bilerek üstlenme savunması, gerçekleşen riskin kabul edilen riskle aynı cinsten olması hâlinde sonuç doğurur; rıza, kapsamıyla sınırlıdır. Yatırımcının kabul ettiği risk, izahnamede ve ilan edilen yatırım stratejisinde tanımlanan risktir. Nitelikli yatırımcı bakımından da durum budur.

Kabul edilen risk ile gerçekleşen risk arasındaki bu ayrım, her dosyada belgeyle kurulur. Fona giriş tarihi ve o tarihte aranan şart, talep formunun dayandığı belgeler, fonun ilan ettiği yatırım stratejisi ile limitleri, emir ve fiyat kayıtları bu ayrımın dayanağını oluşturur.

Bu Yazı Ne Söylemiyor

Bu yazı hiçbir kuruluş veya kişi hakkında iddia içermez. Aktarılan şey, yapılan açıklamaların kapsamı ile kabul edilen ve gerçekleşen risk arasındaki hukuki ayrımdır. Her dosya kendi belgeleriyle değerlendirilir ve bu yazı sonuç taahhüdü içermez.

Bu yazı 7 Ekim 2026 tarihindeki karar ve duyurulara dayanır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz.

Av. Adnan Dereli · İstanbul Barosu · Sicil 51995