Av. Adnan Dereli
← Ana sayfa

Sermaye Piyasası Sözlüğü

Yatırım fonları, borsa ve sermaye piyasası mevzuatında sık geçen kavramların kısa açıklamaları. Alfabetik sıralıdır; aramak için kutuyu kullanabilirsiniz.

A

Açığa satış
Sahip olunmayan bir sermaye piyasası aracının, ödünç alınarak veya ödünç alınacağı taahhüdüyle satılmasıdır. Fiyatın düşeceği beklentisiyle yapılır; kurallarını SPK düzenler.
Ara ödeme
Tasfiye tamamlanmadan önce pay sahiplerine yapılan ve nihai ödemeden mahsup edilen kısmi ödemedir; karşılığında pay iadesi yapılmaz. 30 Eylül 2026 tarihli 64/1775 sayılı Kurul kararıyla Tera, Pusula ve Atlas fonlarında, Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun hesaplayacağı net yatırım tutarına göre ve her fon için en fazla 1 milyon TL olarak düzenlendi; Hedef fonları 15 Ekim 2026 tarihli 70/1821 sayılı kararla kapsamdan çıkarıldı. 27 Ekim 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7596 sayılı Kanun ara ödemeyi ayrıca düzenler; sitedeki Ara ve Nihai Ödeme Hesabı aracı Kanundaki yönteme göre çalışır.
Aracı kurum
SPK'dan yetki belgesi alarak alım satıma aracılık, portföy aracılığı, halka arza aracılık gibi yatırım hizmetlerini sunan anonim şirkettir. Bankalarla birlikte 'yatırım kuruluşu' üst başlığı altında yer alır.

B

Bedelli sermaye artırımı
Şirketin yeni pay ihraç ederek ortaklarından para toplamasıdır. Mevcut ortaklar rüçhan hakkıyla paylarını koruyabilir; kullanmayanların ortaklık oranı düşer.
Bedelsiz sermaye artırımı
Şirketin iç kaynaklarını (yedek akçe, kâr gibi) sermayeye ekleyerek ortaklarına para almadan yeni pay vermesidir. Ortaklık oranı değişmez; pay sayısı artar, pay fiyatı buna göre düzeltilir.
BIST 100
Borsa İstanbul'da işlem gören, piyasa değeri ve işlem hacmi en yüksek yüz şirketin paylarından oluşan ana endekstir. Piyasanın genel yönünü izlemek için kullanılır.
Bilgi suistimali İçeriden öğrenenlerin ticareti
Henüz kamuya açıklanmamış, fiyatı etkileyebilecek bilgiye dayanarak sermaye piyasası aracı alıp satmaktır. Sermaye Piyasası Kanunu'nda suç olarak düzenlenmiştir.
Birim pay değeri Fon fiyatı
Fon toplam değerinin dolaşımdaki pay sayısına bölünmesiyle bulunan, bir katılma payının o günkü değeridir. Her iş günü hesaplanır ve ilan edilir.
Blokaj
Bir hesaptaki varlığın belirli bir işlem tamamlanana veya bir engel kalkana kadar kullanılamaz hale getirilmesidir. Fon payı satış talimatında paylar işlem sonuçlanana kadar bloke edilir; tasfiye sürecinde ise paylar tasfiye tamamlanana kadar bloke kalır.
Borçlanma aracı
İhraç edenin belirli bir vadede anapara ve faiz ödeme borcu altına girdiği menkul kıymettir. Devlet tahvili, hazine bonosu ve özel sektör tahvili örnektir.
Borsa İstanbul BIST
Türkiye'de pay, borçlanma aracı, türev araç ve kıymetli maden piyasalarını işleten borsadır. Alım satım emirleri burada eşleşir; takas Takasbank'ta yapılır.
Borsa yatırım fonu BYF
Payları borsada hisse senedi gibi gün içinde alınıp satılan ve genellikle bir endeksi izleyen yatırım fonudur. TEFAS üzerinden değil, borsa üzerinden işlem görür.

D

Değişken fon
Portföyünü tek bir varlık türüyle sınırlamayan, piyasa koşullarına göre pay, borçlanma aracı, altın gibi araçlar arasında dağılımını değiştirebilen fon türüdür.

E

e-Yatırımcı
Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun, yatırımcıların kendi adlarına kayıtlı sermaye piyasası araçlarını ve hesap hareketlerini görebildiği uygulamasıdır. Aracı kurum ekranından bağımsız resmî kayıttır.
Emeklilik yatırım fonu BES fonu
Bireysel emeklilik sisteminde katılımcı birikimlerinin değerlendirildiği, emeklilik şirketi tarafından kurulan fondur. Yatırım fonlarından ayrı mevzuata tabidir; devlet katkısı uygulaması vardır.
Emir
Yatırımcının aracı kuruma ilettiği alım veya satım talimatıdır. Piyasa emri o anki fiyattan, limit emri ise belirlenen fiyattan veya daha iyisinden gerçekleşmek üzere verilir.
Endeks
Bir grup menkul kıymetin fiyat hareketini tek bir sayıyla özetleyen göstergedir. Fonların başarısı çoğu zaman bir karşılaştırma ölçütü endeksine göre değerlendirilir.
Eurobond
Devletin veya şirketlerin yabancı para cinsinden, yurt dışı piyasalarda ihraç ettiği uzun vadeli borçlanma aracıdır. Kur ve ihraççı riski taşır.

F

Fahiş kazanç
Tasfiye sürecindeki fonlar bağlamında, fonun gerçek değerinin üzerinde fiyatlanmış paylardan çıkış yaparak elde edilen ve diğer yatırımcılar aleyhine oluşan kazancı ifade etmek için kullanılan terimdir. İadesi, 7596 sayılı Kanun (md. 4/4) ve SPK duyurularında düzenlenen özel bir konudur.
Fon borcu
SPK tasfiye esaslarında fonun ödemekle yükümlü olduğu tutarlardır. TEFAS üzerinden verilip gerçekleşmeyen iade talimatlarının karşılığı da fon hesabına borç olarak kaydedilir (tasfiye esasları A/6). Tasfiyede varlıklar paraya çevrildikçe önce fon borçları ödenir, kalan tutar pay sahiplerine payları oranında dağıtılır.
Fon içtüzüğü
Fonun kuruluşunu, yönetim esaslarını, kurucu, yönetici ve saklayıcının hak ve yükümlülüklerini belirleyen temel belgedir. SPK onayıyla yürürlüğe girer.
Fon işletim gideri Yönetim ücreti
Fonun yönetimi, saklanması ve işleyişi için fon varlığından günlük olarak kesilen ve yıllık oranla ifade edilen giderdir. Yatırımcıya ayrıca fatura edilmez; fiyata yansır.
Fon kurucusu
Yatırım fonunu kuran ve fonun yönetiminden, temsilinden ve mevzuata uygunluğundan sorumlu olan portföy yönetim şirketidir.
Fon sepeti fonu
Portföyünün büyük bölümünü başka yatırım fonlarının ve borsa yatırım fonlarının paylarına yatıran fondur.
Fon toplam değeri Net aktif değer
Fon portföyündeki varlıkların piyasa değerinden fonun borçlarının düşülmesiyle bulunan tutardır. Birim pay değeri bu tutardan hesaplanır.

G

Gayrimenkul yatırım fonu GYF
Nitelikli yatırımcılardan toplanan parayla gayrimenkul ve gayrimenkule dayalı haklara yatırım yapan fondur. Payları günlük alınıp satılmaz; çıkış koşulları içtüzükte belirlenir.
Geri kazanım hesabı
27 Ekim 2026’da yürürlüğe giren 7596 sayılı Kanunda (md. 6) sorumlulardan tahsil edilen ve müsadere edilen değerlerin fon başına toplanıp pay sahiplerine dağıtılması için öngörülen hesaptır. Dağıtım için başvuru öngörülmemektedir, pay sahipliği kaydı esastır.
Giriş ve çıkış komisyonu
Bazı fonlarda pay alırken veya belirli bir süreden önce satarken yatırımcıdan alınan ek ücrettir. Oranı ve koşulları izahnamede yer alır.
Girişim sermayesi yatırım fonu GSYF
Nitelikli yatırımcıların parasını halka açık olmayan şirketlere ortak olarak veya borç vererek değerlendiren fondur. Uzun vadeli ve likiditesi düşük bir yatırımdır.

H

Halka açık ortaklık
Payları halka arz edilmiş veya ortak sayısı nedeniyle halka arz edilmiş sayılan anonim şirkettir. Sermaye Piyasası Kanunu'nun kamuyu aydınlatma ve kurumsal yönetim kurallarına tabidir.
Halka arz
Bir şirketin paylarını veya borçlanma araçlarını, SPK onaylı izahnameyle, önceden belirlenmemiş geniş bir yatırımcı kitlesine satışa sunmasıdır.
Hisse senedi fonu Pay fonu
Portföyünün en az yüzde sekseni sürekli olarak ortaklık paylarından oluşan fondur. Dalgalanması diğer fon türlerine göre yüksektir.

İ

İade talimatı Satım emri
Yatırımcının fon katılma paylarını fona geri vererek bedelini almak için verdiği talimattır. TEFAS fonlarında talimat belirli saatlere ve valör kurallarına bağlıdır. Tasfiyede hangi grupta olunduğunu talimatın kuruma verildiği an değil, kurumun talimatı TEFAS'a ilettiği tarih ve saat belirler.
İçeriden öğrenenlerin ticareti
Bkz. Bilgi suistimali.
İhraççı
Sermaye piyasası aracını çıkaran ve bu araçtan doğan yükümlülükleri üstlenen şirket, fon veya kamu kuruluşudur.
İnançlı mülkiyet
Fon varlıklarının hukuken kurucu adına, ancak yatırımcılar hesabına ve yalnızca içtüzükte belirlenen amaçla tutulmasıdır. Bu ilke sayesinde fon malvarlığı kurucunun borçları için haczedilemez ve iflas masasına girmez.
İzahname
Sermaye piyasası aracı ve ihraççısı hakkında yatırımcının karar vermesi için gereken tüm bilgileri içeren, SPK onaylı resmî belgedir. Fonlarda yatırım stratejisi, alım satım saatleri, valör ve ücretler izahnamede yer alır.

K

Kaldıraç
Yatırılan sermayeden daha büyük bir pozisyonun borç veya türev araçla alınmasıdır. Kazancı olduğu kadar kaybı da büyütür.
Kamuyu aydınlatma
Halka açık şirketlerin ve fonların yatırımcı kararını etkileyebilecek her bilgiyi zamanında, doğru ve eksiksiz biçimde açıklama yükümlülüğüdür. Açıklamalar KAP üzerinden yapılır.
Kamuyu Aydınlatma Platformu KAP
Halka açık şirketlerin, fonların ve yatırım kuruluşlarının resmî açıklamalarını yayımladığı elektronik sistemdir. Fon izahnameleri, fiyat raporları ve özel durum açıklamaları burada bulunur.
Karşılaştırma ölçütü Benchmark
Bir fonun getirisinin kıyaslandığı, izahnamede belirlenen endeks veya endeks bileşimidir.
Katılım fonu
Faizsiz finans ilkelerine uygun araçlara (kira sertifikası, katılma hesabı, katılım endeksi payları gibi) yatırım yapan fon türüdür.
Katılma payı Fon payı
Yatırımcının bir yatırım fonundaki hakkını temsil eden ve fon varlığına oranını gösteren paydır. Fon payı sahibi olmak, fonun yatırım yaptığı varlıkların doğrudan sahibi olmak anlamına gelmez.
Kaydi sistem
Sermaye piyasası araçlarının fiziki belge yerine MKK nezdinde elektronik kayıtla temsil edildiği sistemdir. Türkiye'de pay ve fon payları kaydi olarak izlenir.
Kayyım
Bir malvarlığının veya şirketin yönetimini, yetkili makam kararıyla geçici olarak üstlenen kişi ya da kurumdur. Sermaye piyasasında TMSF'nin kayyım olarak atanması gündeme gelebilir.
Kıymetli madenler fonu
Portföyünün en az yüzde sekseni altın gibi kıymetli madenlere ve bunlara dayalı araçlara yatırılan fondur.
Kira sertifikası Sukuk
Bir varlığın gelirine veya kullanım hakkına dayalı olarak ihraç edilen, faiz yerine kira geliri ödeyen sermaye piyasası aracıdır.
Koruma amaçlı ve garantili fon
Yatırımcının anaparasının tamamını veya bir kısmını belirli bir vadede korumayı hedefleyen (koruma amaçlı) ya da bir garantör tarafından garanti edilen (garantili) fon türleridir.
Kredili işlem
Yatırımcının aracı kurumdan aldığı krediyle sermaye piyasası aracı satın almasıdır. Teminat oranları düşerse ek teminat istenir veya pozisyon kapatılabilir.

L

Likidite
Bir varlığın değerinden önemli kayıp olmadan hızla paraya çevrilebilme kolaylığıdır. Likiditesi düşük varlıklar, zor piyasa koşullarında satılamayabilir.
Limit emir
Alımda en fazla, satımda en az kabul edilecek fiyatın belirtildiği emirdir. Belirtilen fiyata ulaşılmazsa gerçekleşmez.

M

Manipülasyon Piyasa dolandırıcılığı
Fiyatı yapay olarak etkilemek amacıyla aldatıcı işlem yapmak veya yanlış bilgi yaymaktır. Sermaye Piyasası Kanunu'nda işlem bazlı ve bilgi bazlı piyasa dolandırıcılığı olarak suç sayılır.
Merkezi karşı taraf
Takasta alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı alıcı konumuna geçerek tarafların birbirine karşı riskini üstlenen kuruluştur. Türkiye'de bu görevi Takasbank yürütür.
Merkezi Kayıt Kuruluşu MKK
Sermaye piyasası araçlarını kaydi olarak, yatırımcı bazında izleyen merkezi saklama kuruluşudur. Fon paylarınızın asıl kaydı aracı kurumda değil MKK'dadır; e-Yatırımcı uygulamasıyla görülebilir.
Mutabakat
Yatırımcının sahip olduğu pay adedinin Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtları ile tasfiyeyi yürüten banka ve aracı kurum kayıtları arasında karşılaştırılıp eşitlenmesidir. Tasfiye ödemeleri mutabakatı tamamlanan hesaplara yapılır. Mutabakatın tamamlandığını yatırımcıya gösteren bir ekran yoktur; e-Yatırımcı'daki adet ile kurum ekstresindeki adedin karşılaştırılması pratik kontroldür.

N

Net yatırım tutarı
Yatırımcının fona fiilen yatırdığı paradan fondan çektiği paranın düşülmesiyle bulunan tutardır. 30 Eylül 2026 tarihli 64/1775 sayılı ara ödeme kararında ödeme ölçütüdür ve Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından hesaplanır; hesap yöntemi kararda tanımlanmamıştır. 27 Ekim 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7596 sayılı Kanun giriş ve çıkışların TÜFE ile Yİ-ÜFE değişiminin ortalamasıyla güncellenmesini öngörür.
Nitelikli yatırımcı
Mevzuatta belirlenen varlık, tecrübe veya kurumsal kimlik ölçütlerini karşılayan yatırımcıdır. Serbest fonlar ve bazı özel ihraçlar yalnızca nitelikli yatırımcılara satılabilir.

O

Opsiyon
Belirli bir varlığı, belirli bir tarihte veya tarihe kadar, önceden belirlenmiş fiyattan alma ya da satma hakkı veren türev sözleşmedir. Hak alıcıya aittir, yükümlülük satıcıdadır.
Ortaklık payı Hisse senedi
Anonim şirket sermayesinin bir bölümünü temsil eden ve sahibine kâr payı, oy ve rüçhan gibi haklar veren menkul kıymettir.

Ö

Öncelikli ödeme A/6 önceliği
Tasfiye esaslarının A/6 maddesine göre, TEFAS üzerinden verilip gerçekleşmeyen iade talimatlarının karşılığının fon hesabına borç yazılması ve nakit oluştukça pay oranında dağıtımdan önce ödenmesidir. 28 Eylül 2026 tarihli basın duyurusuna göre 16 Eylül 2026 ve öncesinde iletilip gerçekleşmeyen talimatları kapsar; bu karşılığın hangi fiyattan hesaplanacağı belirlenmemiştir.
Özel durum açıklaması
Halka açık şirketin, pay fiyatını veya yatırımcı kararını etkileyebilecek bir gelişmeyi KAP üzerinden derhal duyurmasıdır.

P

Para piyasası fonu
Vadesine en fazla 184 gün kalmış, likiditesi yüksek para ve sermaye piyasası araçlarına yatırım yapan ve portföyünün günlük ağırlıklı ortalama vadesi en fazla 45 gün olan fondur. Düşük riskli kabul edilir, ancak risksiz değildir.
Pay geri alımı
Halka açık şirketin kendi paylarını borsadan satın almasıdır. Kurallarını ve üst sınırlarını SPK belirler.
Pay oranında dağıtım
Tasfiyede fon borçları ödendikten sonra kalan tutarın katılma payı sahiplerine, sahip oldukları pay adedi oranında dağıtılmasıdır. Tasfiye esaslarının A/5 maddesinde öngörülen olağan ödeme yöntemidir; ödenecek tutar önceden belli değildir, nakde çevrilen varlıkların değerine göre oluşur.
PBLK
MKK kayıtlarında, TEFAS üzerinden satış talimatı verilen fon paylarının işlem sonuçlanana kadar tutulduğu blokaj alt hesabının kısaltmasıdır. Bu alt hesapta pay görünmesi talimatın iletildiğine işaret eder; işlemin gerçekleştiği anlamına gelmez.
Performans ücreti
Fon getirisinin karşılaştırma ölçütünü veya eşik değeri aşan kısmı üzerinden yöneticiye ödenen ek ücrettir. Yalnızca izahnamede öngörülmüşse alınabilir.
Piyasa değeri
Bir şirketin pay sayısıyla pay fiyatının çarpımıdır; şirketin borsadaki toplam değerini gösterir.
Piyasa emri
Fiyat belirtilmeden, o anda piyasada bulunan en iyi fiyattan hemen gerçekleşmek üzere verilen emirdir.
Portföy
Bir yatırımcının veya fonun sahip olduğu tüm finansal varlıkların bütünüdür.
Portföy saklayıcısı Saklayıcı kuruluş
Fon varlıklarını fon kurucusundan ayrı olarak saklayan, fon işlemlerinin mevzuata ve içtüzüğe uygunluğunu kontrol eden bankadır. Kurucunun iflası veya görevden alınması halinde fon varlıkları saklayıcıda korunur. 17 Eylül 2026'da tasfiyesine karar verilen fonlarda tasfiyeyi Kurul kararıyla görevlendirilen portföy saklayıcıları yürütür: Tera fonlarında Türkiye İş Bankası, diğer altı şirketin fonlarında Ziraat Bankası.
Portföy yöneticisi
Fon veya müşteri portföyündeki varlıkların alım satım kararlarını veren, SPK lisansına sahip kişidir.
Portföy yönetim şirketi PYŞ
Yatırım fonlarını kuran ve yöneten, ayrıca bireysel portföy yönetimi hizmeti verebilen, SPK'dan yetki almış anonim şirkettir.

R

Repo
Bir menkul kıymetin belirli bir tarihte, belirli bir fiyattan geri alınması taahhüdüyle satılmasıdır. Ekonomik olarak menkul kıymet karşılığında kısa vadeli borçlanmadır.
Risk değeri
Fonun geçmiş fiyat dalgalanmasına göre 1 (en düşük) ile 7 (en yüksek) arasında belirlenen ve yatırımcı bilgi formunda gösterilen risk göstergesidir. Geçmişe dayanır; gelecekteki kaybı garanti altına almaz.
Rüçhan hakkı Yeni pay alma hakkı
Bedelli sermaye artırımında mevcut ortağın, payı oranında yeni payları öncelikle satın alma hakkıdır. Borsada ayrıca alınıp satılabilir.

S

Saklama
Sermaye piyasası araçlarının yetkili kuruluşlarda, sahibi adına güvenli biçimde tutulmasıdır. Türkiye'de kaydi saklama MKK'da, fon varlıklarının saklanması ise portföy saklayıcısı bankalarda yapılır.
SERB
MKK kayıtlarında, yatırımcının üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği payların bulunduğu 'serbest' alt hesabın kısaltmasıdır. Fon paylarınız normalde bu alt hesapta görünür.
Serbest fon Hedge fon
Yalnızca nitelikli yatırımcılara satılan, yatırım sınırlamaları ve risk alma esnekliği diğer fonlara göre çok daha geniş olan fon türüdür.
Sermaye piyasası aracı
Menkul kıymetler (pay, borçlanma aracı gibi) ile türev araçlar ve SPK'nın bu kapsamda belirlediği diğer araçların ortak adıdır.
Sermaye Piyasası Kanunu SPKn, 6362 sayılı Kanun
Sermaye piyasasının işleyişini, kurumlarını, yatırımcı korumasını ve piyasa suçlarını düzenleyen 2012 tarihli temel kanundur.
Sermaye Piyasası Kurulu SPK
Sermaye piyasasını düzenleyen ve denetleyen kamu kurumudur. Fonların kuruluşuna izin verir, izahnameleri onaylar, yatırım kuruluşlarını yetkilendirir ve gerektiğinde fonların tasfiyesine karar verir.

T

Tahsisli satış
Sermaye piyasası aracının halka arz edilmeksizin, önceden belirlenmiş yatırımcılara satılmasıdır.
Tahvil ve bono
Devletin veya şirketlerin borçlanma araçlarıdır. Vadesi bir yıl ve daha kısa olana bono, bir yıldan uzun olana tahvil denir.
Takas
Gerçekleşen bir alım satım işleminde para ile menkul kıymetin karşılıklı olarak el değiştirmesidir. Türkiye'de pay işlemlerinde takas, işlem gününü izleyen ikinci iş günü (T+2) tamamlanır.
Takas kesinliği
Takas sistemine girmiş bir transfer emrinin geri alınamaması ve sonradan iptal edilememesi ilkesidir. Sistemin güvenilirliğini korur; Sermaye Piyasası Kanunu'nda düzenlenmiştir.
Takasbank İstanbul Takas ve Saklama Bankası
Borsa işlemlerinin takasını yapan, merkezi karşı taraf hizmeti veren ve TEFAS'ı işleten bankadır.
Tasfiye
Fonun veya şirketin faaliyetine son verilerek varlıklarının paraya çevrilmesi, borçlarının ödenmesi ve kalan tutarın hak sahiplerine dağıtılmasıdır. Fonlarda tasfiyeye SPK karar verebilir; süreç tasfiye esaslarına göre yürütülür.
Tasfiye bakiyesi
Fon varlıklarının paraya çevrilmesinden elde edilen tutardan tasfiye giderleri ve fon borçları düşüldükten sonra katılma payı sahiplerine dağıtılacak kalan tutardır. Tasfiye bitmeden kesinleşmez.
Tasfiye esasları
SPK'nın bir fonun tasfiyesine karar verirken belirlediği, tasfiyenin kim tarafından, hangi sırayla ve hangi sürede yürütüleceğini gösteren kurallar bütünüdür. 17 Eylül 2026 tarihli 57/1708 sayılı kararın ekindeki esaslarda (SPK Bülteni 2026/61) A/5 maddesi pay oranında dağıtımı, A/6 maddesi gerçekleşmeyen iade talimatlarının öncelikle ödenmesini düzenler.
TEFAS Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu
Farklı kurumların yatırım fonlarının tek bir platform üzerinden alınıp satılmasını sağlayan, Takasbank'ın işlettiği elektronik sistemdir. Talimatlar belirli saatlere ve valör kurallarına bağlıdır.
Temerrüt
Bir borcun vadesinde ödenmemesidir. Fon bağlamında, pay iade bedellerinin veya fonun yatırım yaptığı bir aracın ödemesinin zamanında yapılamaması temerrüt olarak KAP'ta duyurulur.
Temettü Kâr payı
Şirketin dönem kârından ortaklarına, pay oranında dağıttığı tutardır. Dağıtım kararını genel kurul verir.
Teminat
Bir yükümlülüğün yerine getirilmesini güvence altına almak için yatırılan para veya menkul kıymettir. Türev ve kredili işlemlerde zorunludur.
Ters repo
Bir menkul kıymetin, belirli bir tarihte belirli bir fiyattan geri satılması taahhüdüyle satın alınmasıdır. Ekonomik olarak menkul kıymet karşılığında kısa vadeli borç vermedir; para piyasası fonlarının temel araçlarındandır.
TMSF Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Mevduatı sigorta eden ve bazı durumlarda şirketlere veya malvarlıklarına kayyım ya da yönetici olarak atanabilen kamu kurumudur.
Türev araç
Değeri başka bir varlığın (pay, endeks, döviz, faiz, emtia) fiyatına bağlı olan sözleşmedir. Vadeli işlem sözleşmeleri, opsiyonlar ve varantlar başlıca örneklerdir.

U

Uygunluk testi
Yatırım kuruluşunun, alım satıma aracılık hizmeti vermeden önce yatırımcının bilgi ve tecrübesini ölçerek ürünün ona uygun olup olmadığını değerlendirdiği testtir. Uygun bulunmayan ürünlerde yatırımcı uyarılır.

V

Vadeli işlem sözleşmesi Futures
Belirli bir varlığı, belirli bir gelecek tarihte, bugünden belirlenen fiyattan alma veya satma yükümlülüğü doğuran standart türev sözleşmedir. Türkiye'de VİOP'ta işlem görür.
Valör
Bir işlemin parasal sonucunun hesaba yansıdığı gündür. Fon payı satışında paranın hesaba geçeceği gün izahnamede 'T+1', 'T+2' gibi ifadelerle belirtilir.
Varant
Sahibine, dayanak varlığı belirli bir fiyattan alma veya satma hakkı veren ve borsada işlem gören menkul kıymetleştirilmiş opsiyondur. İhraççısı genellikle bir aracı kurumdur.
VİOP Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası
Borsa İstanbul bünyesinde vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin işlem gördüğü piyasadır.
Volatilite Oynaklık
Bir varlığın fiyatındaki dalgalanmanın büyüklüğüdür. Yüksek volatilite, kısa sürede büyük kazanç veya kayıp olasılığı anlamına gelir.

Y

Yatırım danışmanlığı
Yatırımcıya, kişisel durumu dikkate alınarak sermaye piyasası araçları hakkında yönlendirici nitelikte yorum ve tavsiye verilmesidir. Yalnızca yetkili kuruluşlar sunabilir; sosyal medyadaki genel yorumlar bu kapsamda değildir.
Yatırım fonu
Yatırımcılardan katılma payı karşılığı toplanan paranın, inançlı mülkiyet esasına göre portföy yönetim şirketi tarafından çeşitli varlıklarda değerlendirildiği, tüzel kişiliği olmayan malvarlığıdır. Fon malvarlığı kurucunun malvarlığından ayrıdır.
Yatırım kuruluşu
Yatırım hizmeti ve faaliyeti sunmak üzere SPK'dan yetki almış aracı kurumlar ile bankaların ortak adıdır.
Yatırımcı bilgi formu YBF
Fonun amacını, yatırım stratejisini, risk değerini, geçmiş getirisini ve ücretlerini iki sayfada özetleyen, izahnamenin yanında sunulan standart belgedir.
Yatırımcı Tazmin Merkezi YTM
Yatırım kuruluşunun yükümlülüklerini yerine getirememesi halinde yatırımcıların nakit ve sermaye piyasası araçlarından doğan alacaklarını, kanunda belirlenen üst sınıra kadar tazmin eden kamu tüzel kişisidir. Fiyat düşüşünden doğan zararlar tazmin kapsamında değildir.
Yerindelik testi
Portföy yönetimi veya yatırım danışmanlığı hizmetinden önce yatırımcının mali durumu, risk tercihi ve yatırım amaçlarının değerlendirildiği testtir. Uygunluk testinden daha kapsamlıdır.
Yönetici Fon yöneticisi
Fon portföyünü, içtüzük ve izahname çerçevesinde yöneten portföy yönetim şirketidir. Kurucu ile aynı şirket olabileceği gibi farklı bir şirket de olabilir.

Bu sözlük genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Son güncelleme: 25 Ekim 2026.

Fon tasfiyesi sürecinin güncel özeti için: Tasfiyede Son Durum; tarihli olaylar için Gelişmeler.

© 2026 Av. Adnan Dereli. Bu sayfadaki içerik ve özetler izinsiz kopyalanamaz ve başka bir sitede kullanılamaz.